Kontynent afrykański składa się spośród płyt: Somalijskiej oraz Afrykańskiej.
Płyta afrykańska złożona jest spośród trzech głównych platform tektonicznych: występującej na północy Platformy Saharyjskiej, położonej na godzina dwunasta od momentu równika Platformy Afrykańskiej plus obniżenia tektonicznego wypełnionego wodami Morza Czerwonego – Tarczy Nubijsko-Arabskiej.
Na znacznej części obszaru obserwujemy wychodnie tarcz prekambryjskich, pokryte tu i ówdzie mezozoicznymi także kenozoicznymi pokrywami osadowymi. Na południu występują hercynidy – Góry Smocze, i na północy najmłodsze tektonicznie alpidy – górska kraina Atlas wypiętrzone w trakcie fałdowań alpejskich.
Od Europy Czarny Kontynent oddzielona jest Morzem Śródziemnym (najmniejsza dystans w środku Cieśninie Gibraltarskiej — 14 km), od czasu Azji Kanałem Sueskim dodatkowo Morzem Czerwonym; od momentu zachodu Afrykę oblewa Ocean Atlantycki, od chwili wschodu Ocean Indyjski; największa rozmiar południkowa 8 tys. km, równoleżnikowa - 7,5 tys. km. na zachodzie w wielu przypadkach padają ulewne deszcze również jest aż do -10 stopni Celcjusza. prądy morskie sprawiają że na północy jest ogromnie chłód do wnętrza ciągu dnia zaś w środku nocy wysoka temperatura dochodzi aż do 30 stopni.
We wschodniej części kontynentu, na styku płyt afrykańskiej plus somalijskiej, z racji rozwiniętej działalności endogenicznej uformował się wpływowy układ rowów tektonicznych, ciągnących się odkąd Morza Czerwonego aż aż do ujścia Zambezi, znany jako Ryftem Afrykańskim. Obszar ów jeszcze jest obszarem aktywnym tektonicznie, występują w tym miejscu katastrofalne trzęsienia ziemi także wybuchy wulkanów (Kamerun 1959 r., Nyiragongo Zair 1977 r.)